გთხოვთ დაიცადოთ…
3 წუთის საკითხავი

კეთილი იყოს თქვენი მობრძანება Horeca Georgia-ს ახალ რუბრიკაში „თბილისური ნომრები“, სადაც მე-18 და მე-19 საუკუნეების საქართველოს სტუმარმასპინძლობის მივიწყებულ ისტორიებს გავაცოცხლებთ. ჩვენ ერთად შევაღებთ ძველი ქარვასლებისა და კავკასიის პირველი ფეშენებელური ევროპული სასტუმროების კარებს, რათა აღმოვაჩინოთ ეპოქალური ბიზნეს-მოდელები, უნიკალური სერვისის ტრადიციები და ბოჰემური თბილისის შარმი. საარქივო მასალებზე, რეალურ ფაქტებსა და ისტორიულ ლეგენდებზე დაყრდნობით, ნაბიჯ-ნაბიჯ თვალს მივადევნებთ, თუ როგორ იქმნებოდა და ვითარდებოდა ადგილობრივი ჰორეკა-ინდუსტრია.
Horeca Georgia-ს საავტორო რუბრიკა „თბილისური ნომრები“ მტკვრის მარცხენა სანაპიროზე, კოლორიტულ ჩუღურეთში გადაინაცვლებს. მე-19 საუკუნის მიწურულს, როდესაც თბილისის ეს ნაწილი სწრაფი ტემპით ვითარდებოდა, დღევანდელი მიხეილ წინამძღვრიშვილისა და გოგიბერიძის ქუჩების კვეთაზე გაიხსნა სასტუმრო, რომელმაც პარიზული გლამური და კავკასიური მასპინძლობა გააერთიანა. ეს იყო სასტუმრო „ვერსალი“ (Hotel Versailles) - 30-ნომრიანი ელეგანტური ოაზისი, რომლის კედლებმაც არაერთი საერთაშორისო დრამა შემოინახა.
1892 წელს აგებული სასტუმრო „ვერსალი“ მალევე იქცა ქალაქში ჩამოსული მაღალი წრის უცხოელი სტუმრების საყვარელ ადგილად. საარქივო დოკუმენტებისა და ისტორიული ჩანაწერების მიხედვით, სასტუმროს ირანელი სომეხი, გვარად მონირიანი ინახავდა. მან მოახერხა ჩუღურეთის გულში შეექმნა ტიპური ევროპული კლასის სივრცე, რომელიც გამოირჩეოდა დიდი, მდიდრული სალონით, სადაც საღამოობით მუსიკა ისმოდა და სოციალური შეკრებები იმართებოდა.
„ვერსალის“ შიდა გარემოსა და სერვისის შესახებ უნიკალური ცნობები შემოგვინახა ირანელმა გენერალმა - მაჯდ-ოს-სალტანემ, რომელიც თბილისში სტუმრობისას სწორედ ამ ნომრებში დაბინავდა. გენერალი აღფრთოვანებული იყო სასტუმროს მოწყობით, სტუმრების მიღების კულტურითა და იმ დახვეწილი ატმოსფეროთი, რომელიც მკვეთრად გამოირჩეოდა იმდროინდელი თბილისის აზიური დუქნებისა და მარტივი ფუტურისტული ნომრებისგან.
სასტუმრო „ვერსალის“ ისტორიაში ერთ-ერთი ყველაზე დრამატული ეპიზოდი სწორედ ხსენებული ირანელი გენერლის სტუმრობის პერიოდს უკავშირდება. ერთ-ერთ ღამეს შენობაში მოულოდნელად ძლიერი ხანძარი გაჩნდა. ცეცხლი იმდენად სწრაფად გავრცელდა, რომ სასტუმროს მეორე სართულის ჭერი მთლიანად ჩაინგრა, რამაც 10 ფეშენებელური ნომრის სრული განადგურება გამოიწვია.
საბედნიეროდ, მსხვერპლი არ ყოფილა, თუმცა მატერიალურმა ზარალმა იმ ეპოქისთვის კოლოსალური თანხა - 20 000 ოქროს მანეთი შეადგინა. ეს შემთხვევა ქართული ჰორეკა-ბიზნესის ისტორიაში იმითაც არის გამორჩეული, რომ მონირიანს შენობა წინასწარ ჰქონდა დაზღვეული. სადაზღვეო კომპანიამ ზარალი სრულად აანაზღაურა, რამაც მფლობელს საშუალება მისცა, „ვერსალი“ უმოკლეს დროში აღედგინა და კიდევ უფრო მდიდრული იერით დაებრუნებინა ქალაქის ცხოვრებაში.
თბილისის ბევრი ძველი სასტუმროსგან განსხვავებით, რომელთა კვალიც საუკუნეებმა სრულად წაშალა, „ვერსალის“ შენობას საოცარი ბედი აღმოაჩნდა. დღეს, თუ წინამძღვრიშვილის ქუჩის 14 ნომერს (გოგიბერიძის ქუჩის 10-თან კვეთაზე) ესტუმრებით, თქვენ წინაშე გადაიშლება ულამაზესი ისტორიული ფასადი.
შენობამ, მიუხედავად დროთა განმავლობაში შეცვლილი ფუნქციებისა, შეინარჩუნა ის განსაკუთრებული არქიტექტურული ხიბლი, რითაც მე-19 საუკუნის მიწურულის თბილისელი ოსტატები აგურის მშენებლობას ევროპულ ელემენტებთან აზავებდნენ. იგი დღესაც ამშვენებს ჩუღურეთის უბანს და გვახსენებს იმ ეპოქას, როდესაც ამ ნომრებში საერთაშორისო დიპლომატები, გენერლები და ხელოვანები ცხოვრობდნენ.
რუბრიკა „თბილისური ნომრები“ აგრძელებს მოგზაურობას. თვალი ადევნეთ ჩვენს პლატფორმას ყოველ სამშაბათს და შაბათს, რათა არ გამოტოვოთ შემდეგი ისტორია!