გთხოვთ დაიცადოთ…
3 წუთის საკითხავი

კეთილი იყოს თქვენი მობრძანება Horeca Georgia-ს ახალ რუბრიკაში „თბილისური ნომრები“, სადაც მე-18 და მე-19 საუკუნეების საქართველოს სტუმარმასპინძლობის მივიწყებულ ისტორიებს გავაცოცხლებთ. ჩვენ ერთად შევაღებთ ძველი ქარვასლებისა და კავკასიის პირველი ფეშენებელური ევროპული სასტუმროების კარებს, რათა აღმოვაჩინოთ ეპოქალური ბიზნეს-მოდელები, უნიკალური სერვისის ტრადიციები და ბოჰემური თბილისის შარმი. საარქივო მასალებზე, რეალურ ფაქტებსა და ისტორიულ ლეგენდებზე დაყრდნობით, ნაბიჯ-ნაბიჯ თვალს მივადევნებთ, თუ როგორ იქმნებოდა და ვითარდებოდა ადგილობრივი ჰორეკა-ინდუსტრია.
მე-19 საუკუნის მიწურულის თბილისში, გოლოვინის პროსპექტი (დღევანდელი რუსთაველის გამზირი) ქალაქის ევროპული იერსახის მთავარი ღერძი იყო. აქ, თეატრების, გუბერნატორის სასახლისა და სახელმწიფო დაწესებულებების გვერდით, აღიმართა შენობა, რომელმაც ქალაქის ჰორეკა-ისტორიაში განსაკუთრებული, არისტოკრატული ფურცელი ჩაწერა. ეს იყო სასტუმრო „ორიანტი“, ადგილი, სადაც კავკასიის უმაღლესი საზოგადოება და უცხოელი დიპლომატები იყრიდნენ თავს.
„ორიანტის“ შენობას საინტერესო პრეისტორია ჰქონდა. იგი მე-19 საუკუნის 60-იან წლებში აშენდა თბილისის ერთ-ერთ ყველაზე პრესტიჟულ უბანში, დღევანდელი სახვითი ხელოვნების მუზეუმის ტერიტორიაზე. პროექტის ავტორები იმ დროის გამოჩენილი არქიტექტორები, ოტო სიმონსონი (რომელმაც ასევე დააპროექტა სასტუმრო „ლონდონი“) და ალბერტ ზალცმანი იყვნენ. თავდაპირველად შენობას სასტუმროს ფუნქცია არ ჰქონია - მასში თბილისის საოლქო სასამართლო იყო განთავსებული.
თუმცა, პროსპექტზე ელიტარული სასტუმროების მზარდმა მოთხოვნამ შენობის ბედი შეცვალა. 1895 წელს ჩატარდა შენობის საფუძვლიანი რეკონსტრუქცია, რის შემდეგაც მან კარები გაუღო პირველ სტუმრებს, როგორც უმაღლესი კლასის სასტუმრომ სახელწოდებით „ორიანტი“. მისი კლასიკური ევროპული ფასადი გამზირის მხარეს მონუმენტურობით გამოირჩეოდა და კონკურენციას უწევდა იქვე მდებარე „გრანდ ოტელსა“ და მოგვიანებით აშენებულ „მაჟესტიკს“.
„ორიანტი“ სწრაფად იქცა თბილისის არისტოკრატულ ცენტრად. მისი ნომრები გამოირჩეოდა ფუფუნებითა და თანამედროვე კომფორტით, ხოლო რესტორანი ქალაქის ერთ-ერთ ყველაზე ძვირადღირებულ და პრესტიჟულ ადგილად ითვლებოდა. აქ ჩერდებოდნენ დიპლომატები, მაღალი რანგის სამხედრო ოფიცრები და უცხოელი ბიზნესმენები, რომლებიც კავკასიის რეგიონით იყვნენ დაინტერესებულნი.
გასაბჭოების შემდეგ, 1949 წელს, შენობის ნაციონალიზაცია მოხდა. მას სახელი გადაარქვეს და საბჭოთა კავშირის ელიტარული, უცხოელებისთვის გათვლილი სასტუმროთა ქსელ „ინტურისტის“ ნაწილო გახდა. მიუხედავად იმისა, რომ საბჭოთა ეპოქამ არისტოკრატული შარმი შეცვალა, შენობა კვლავ რჩებოდა თბილისის ერთ-ერთ ყველაზე პოპულარულ და მნიშვნელოვან ჰაბად, რომელიც უცხოელ სტუმრებს მასპინძლობდა.
სამწუხაროდ, სასტუმრო „ორიანტის“ ისტორია ტრაგიკულად დასრულდა. 1991-1992 წლების თბილისის ომის დროს, რუსთაველის გამზირზე მიმდინარე ბრძოლებისას, შენობას ცეცხლი გაუჩნდა და თითქმის მთლიანად დაიწვა. ფუფუნებისა და ისტორიის მატარებელი კედლები ომის ქარცეცხლმა გაანადგურა.
დამწვარი და დაზიანებული შენობის აღდგენა ვეღარ მოხერხდა და 1994 წელს მისი საბოლოო დემონტაჟი მოხდა. დღეს „ორიანტის“ კვალი რუსთაველის გამზირზე აღარ ჩანს, მაგრამ მისი ისტორია რჩება ძველი თბილისის არისტოკრატული ცხოვრების, კულტურული მრავალფეროვნებისა და ტრაგიკული ეპოქის მოწმედ. „ორიანტი“ იყო სიმბოლო იმისა, თუ როგორ ვითარდებოდა და რიგ შემთხვევებში, როგორი დრამატული ბედი ჰქონდა ქართულ ჰორეკა-ინდუსტრიას საუკუნეების განმავლობაში.
რუბრიკა „თბილისური ნომრები“ აგრძელებს მოგზაურობას. თვალი ადევნეთ ჩვენს პლატფორმას ყოველ სამშაბათს და შაბათს, რათა არ გამოტოვოთ შემდეგი ისტორია!