გთხოვთ დაიცადოთ…
4 წუთის საკითხავი

კეთილი იყოს თქვენი მობრძანება Horeca Georgia-ს ახალ რუბრიკაში „თბილისური ნომრები“, სადაც მე-18 და მე-19 საუკუნეების საქართველოს სტუმარმასპინძლობის მივიწყებულ ისტორიებს გავაცოცხლებთ. ჩვენ ერთად შევაღებთ ძველი ქარვასლებისა და კავკასიის პირველი ფეშენებელური ევროპული სასტუმროების კარებს, რათა აღმოვაჩინოთ ეპოქალური ბიზნეს-მოდელები, უნიკალური სერვისის ტრადიციები და ბოჰემური თბილისის შარმი. საარქივო მასალებზე, რეალურ ფაქტებსა და ისტორიულ ლეგენდებზე დაყრდნობით, ნაბიჯ-ნაბიჯ თვალს მივადევნებთ, თუ როგორ იქმნებოდა და ვითარდებოდა ადგილობრივი ჰორეკა-ინდუსტრია.
თუ მე-19 საუკუნის მიწურულს თბილისის სასტუმროების ბიზნესი ევროპული სტანდარტების დამკვიდრებას ცდილობდა, მე-20 საუკუნის დასაწყისმა ქალაქს ნამდვილი არქიტექტურული და ინფრასტრუქტურული გვირგვინი მოუტანა. გოლოვინის პროსპექტზე (დღევანდელ რუსთაველის გამზირზე) აღმართული სასტუმრო „მაჟესტიკი“ გახდა სიმბოლო იმისა, თუ როგორ შეიძლება ერთ სივრცეში შეირწყას გრანდიოზული ამბიციები, უზადო ფუფუნება და უმძიმესი ისტორიული ქარტეხილები.
სასტუმროს დაბადება უკავშირდება მეცენატის, უმსხვილესი მრეწველისა და ქველმოქმედის, მიქაელ არამიანცის სახელს. მას სურდა, რომ თბილისში აეგო ისეთი მასშტაბისა და არქიტექტურული წონის მქონე სასტუმრო კომპლექსი, რომელიც კონკურენციას გაუწევდა არა მხოლოდ კავკასიის, არამედ წამყვან ევროპულ სასტუმროებს.
პროექტის პირველადი გეგმა პროგრესულ არქიტექტორ ალექსანდრე ოზეროვს ეკუთვნოდა, თუმცა ფასადისა და შიდა სივრცეების საბოლოო, დახვეწილ იერსახეზე თბილისური მოდერნის ნამდვილმა ვარსკვლავმა - გაბრიელ ტერ-მიქელოვმა იმუშავა. მშენებლობა 1910-იან წლებში დაიწყო და 1915 წლისთვის, მიმდინარე მსოფლიო ომის მიუხედავად, საზეიმოდ დასრულდა. შენობა რენესანსულ-ბაროკოული ელემენტებისა და ფსევდოკლასიციზმის სინთეზით გამოირჩევა. მისი მომრგვალებული მონუმენტური კუთხე და გრანდიოზული კოლონადა დღემდე გამზირის მთავარ მშვენებად რჩება.
„მაჟესტიკი“ თავისი მასშტაბებით სრულიად არღვევდა ძველი თბილისის სტანდარტებს. სასტუმროში 100-ზე მეტი უმაღლესი კლასის ნომერი ფუნქციონირებდა.
• შენობა აღჭურვილი იყო იმ დროისთვის უიშვიათესი ინფრასტრუქტურით - ელექტრონული ლიფტებით, უახლესი ცენტრალური გათბობის სისტემითა და მდიდრული სააბაზანოებით.
• სასტუმროს პირველ სართულზე განთავსებული საბანკეტო დარბაზები და რესტორანი თბილისის ელიტის მთავარ თავშეყრის ადგილად იქცა. აქ იმართებოდა ყველაზე პრესტიჟული მიღებები, სადაც უცხოელი დიპლომატები, არისტოკრატები და ხელოვანები იკრიბებოდნენ.
ბედის ირონიით, „მაჟესტიკს“ არ დასცალდა დიდხანს ყოფილიყო მხოლოდ უმაღლესი კლასის ბოჰემური სასტუმრო. გახსნიდან მალევე, პირველი მსოფლიო ომის მძიმე პერიოდში, მიქაელ არამიანცმა გამოავლინა უდიდესი ქველმოქმედება და გრანდიოზული შენობა უსასყიდლოდ დაუთმო დაჭრილი ჯარისკაცების სამხედრო ლაზარეთს.
1921 წელს, საქართველოს გასაბჭოების შემდეგ, ბოლშევიკებმა შენობის სრული ნაციონალიზაცია მოახდინეს. არისტოკრატიული „მაჟესტიკი“ წარსულს ჩაბარდა. შენობას სახელი შეუცვალეს და სასტუმრო „თბილისი“ უწოდეს. მიუხედავად იდეოლოგიური ტრანსფორმაციისა, საბჭოთა პერიოდშიც კი შენობა ინარჩუნებდა თავის უპირველეს სტატუსს და ქალაქის სავიზიტო ბარათს წარმოადგენდა.
სასტუმროს ისტორიაში ყველაზე მძიმე და დრამატული ფურცელი 1991-1992 წლების თბილისის ომის დროს ჩაიწერა. რუსთაველის გამზირზე მიმდინარე შეიარაღებული დაპირისპირებისას შენობას ძლიერი ცეცხლი გაუჩნდა. ომის ქარცეცხლმა თითქმის მთლიანად გაანადგურა არამიანცისეული ხედვა, უნიკალური შიდა არქიტექტურა და საუკუნოვანი ისტორია. შენობა წლების განმავლობაში ნანგრევებად იყო ქცეული.
ახალი სიცოცხლე სასტუმრომ მხოლოდ 2000-იან წლებში შეიძინა. მასშტაბური და უმკაცრესი რესტავრაციის შედეგად, საერთაშორისო ბრენდმა „მარიოტმა“ (Tbilisi Marriott) შენობას პირვანდელი არქიტექტურული დიდება, ფუნქცია და ბრწყინვალება დაუბრუნა.
დღეს, ეს შენობა არის ცოცხალი მაგალითი იმისა, თუ როგორ შეუძლია სტუმარმასპინძლობის ტრადიციას გაუძლოს საუკუნოვან ქარტეხილებს, ომებს, რეჟიმების ცვლას და კვლავ დარჩეს ქალაქის მთავარ არქიტექტურულ მარგალიტად.
რუბრიკა „თბილისური ნომრები“ აგრძელებს მოგზაურობას. თვალი ადევნეთ ჩვენს პლატფორმას ყოველ სამშაბათს და შაბათს, რათა არ გამოტოვოთ შემდეგი ისტორია!