გთხოვთ დაიცადოთ…
3 წუთის საკითხავი

კეთილი იყოს თქვენი მობრძანება Horeca Georgia-ს ახალ რუბრიკაში „თბილისური ნომრები“, სადაც მე-18 და მე-19 საუკუნეების საქართველოს სტუმარმასპინძლობის მივიწყებულ ისტორიებს გავაცოცხლებთ. ჩვენ ერთად შევაღებთ ძველი ქარვასლებისა და კავკასიის პირველი ფეშენებელური ევროპული სასტუმროების კარებს, რათა აღმოვაჩინოთ ეპოქალური ბიზნეს-მოდელები, უნიკალური სერვისის ტრადიციები და ბოჰემური თბილისის შარმი. საარქივო მასალებზე, რეალურ ფაქტებსა და ისტორიულ ლეგენდებზე დაყრდნობით, ნაბიჯ-ნაბიჯ თვალს მივადევნებთ, თუ როგორ იქმნებოდა და ვითარდებოდა ადგილობრივი ჰორეკა-ინდუსტრია.
Horeca Georgia-ს ისტორიული რუბრიკა „თბილისური ნომრები“ ამჯერად ქალაქის მთავარ საზოგადოებრივ და ადმინისტრაციულ გულში - თავისუფლების მოედანზე ინაცვლებს. მანამ, სანამ გოლოვინის პროსპექტზე ფეშენებელური სასტუმროების ბუმი დაიწყებოდა, ქალაქში უპირველეს, ყველაზე ცოცხალ და სტრატეგიულ გაჩერებას სასტუმრო „კავკაზი“ (Hotel Caucase) წარმოადგენდა. საინტერესოა, რომ დღეს ბევრმა არ იცის - თანამედროვე სასტუმრო „ქორთიარდ მარიოტის“ (Courtyard Tbilisi) ადგილზე საუკუნენახევრის წინ ზუსტად „კავკაზი“ მასპინძლობდა მსოფლიო დონის ვარსკვლავებს.
სასტუმრო „კავკაზი“ 1858 წელს გაიხსნა ერევნის მოედანზე, კავკასიის ჯარების შტაბის გვერდით, და ის ქალაქში ერთ-ერთ საუკეთესო სივრცედ ითვლებოდა. ნომრის ფასი იმ ეპოქისთვის საკმაოდ სოლიდური იყო და 1-დან 7 რუბლამდე მერყეობდა. სასტუმრო თავდაპირველად ქორჩილავასა და ნ. სიხარულიძის საკუთრებაში იყო.
გახსნიდან მალევე, „კავკაზმა“ უმნიშვნელოვანეს ისტორიულ მოვლენას უმასპინძლა. სწორედ ამ პერიოდში თბილისს ცნობილი ფრანგი მწერალი, „სამი მუშკეტერისა“ და „გრაფი მონტე-კრისტოს“ ავტორი - ალექსანდრე დიუმა (მამა) ეწვია. კავკასიაში მოგზაურობისას დიუმა სწორედ ახლადგახსნილ „კავკაზში“ დაბინავდა. თავის ჩანაწერებში მწერალი აღფრთოვანებით იხსენებდა თბილისურ სტუმარმასპინძლობასა და იმ კონტრასტებს, რომლებსაც სასტუმროს ფანჯრებიდან, აზიური და ევროპული თბილისის გზაჯვარედინზე აკვირდებოდა.
„კავკაზი“ მხოლოდ ღამის გასათევი ადგილი არ ყოფილა, იგი იმ დროინდელი ბიზნეს-ელიტის ნამდვილ ცენტრს წარმოადგენდა. 1872 წელს ნავთობის მაგნატმა და რუსეთის იმპერიის ერთ-ერთმა უმდიდრესმა ადამიანმა, ალექსანდრე მანთაშევმა, სასტუმროს პირველ სართულზე ორი დიდი ქსოვილის მაღაზია გახსნა.
გარდა ამისა, შენობის ქვედა სართულზე ფუნქციონირებდა ცნობილი თამბაქოს მაღაზიაც, რომელიც არტაშეს ენფიაჯიანცს ეკუთვნოდა. პირველ სართულზე არსებული კაფე-რესტორანი კი ადგილობრივი ინტელიგენციის, ვაჭრებისა და მოგზაურების საყვარელ თავშეყრის ადგილად იქცა, სადაც უგემრიელეს ადგილობრივ და ევროპულ კერძებს სთავაზობდნენ სტუმრებს.
სასტუმრო „კავკაზი“ საუკუნის მიწურულსაც მყარად ინარჩუნებდა თავის პოზიციებს და უცვლელად ფუნქციონირებდა 1917 წლამდე - იმ ეპოქამდე, სანამ იმპერია დაიშლებოდა და რეგიონში გლობალური პოლიტიკური ძვრები დაიწყებოდა.
სამწუხაროდ, ბევრი სხვა ისტორიული თბილისური ნაგებობის მსგავსად, „კავკაზის“ სიცოცხლეც ტრაგიკულად დასრულდა. შენობა 1990-იანი წლების დასაწყისში, თბილისის სამოქალაქო ომისა და არეულობის პერიოდში, ხანძარმა შეიწირა და მთლიანად დაიწვა.
დღეს მის ადგილზე თანამედროვე, საერთაშორისო ბრენდის სასტუმრო Courtyard by Marriott დგას. თუმცა, როდესაც თავისუფლების მოედანზე გაივლით, გახსოვდეთ, რომ ზუსტად ამ მიწაზე, საუკუნენახევრის წინ, ფრანგი მუშკეტერების ავტორი, ალექსანდრე დიუმა, თბილისურ აივანზე იჯდა და ქალაქის პულსაციას უსმენდა.
რუბრიკა „თბილისური ნომრები“ აგრძელებს მოგზაურობას. თვალი ადევნეთ ჩვენს პლატფორმას ყოველ სამშაბათს და შაბათს, რათა არ გამოტოვოთ შემდეგი ისტორია!