გთხოვთ დაიცადოთ…
4 წუთის საკითხავი

კეთილი იყოს თქვენი მობრძანება Horeca Georgia-ს ახალ რუბრიკაში „თბილისური ნომრები“, სადაც მე-18 და მე-19 საუკუნეების საქართველოს სტუმარმასპინძლობის მივიწყებულ ისტორიებს გავაცოცხლებთ. ჩვენ ერთად შევაღებთ ძველი ქარვასლებისა და კავკასიის პირველი ფეშენებელური ევროპული სასტუმროების კარებს, რათა აღმოვაჩინოთ ეპოქალური ბიზნეს-მოდელები, უნიკალური სერვისის ტრადიციები და ბოჰემური თბილისის შარმი. საარქივო მასალებზე, რეალურ ფაქტებსა და ისტორიულ ლეგენდებზე დაყრდნობით, ნაბიჯ-ნაბიჯ თვალს მივადევნებთ, თუ როგორ იქმნებოდა და ვითარდებოდა ადგილობრივი ჰორეკა-ინდუსტრია.
XIX-XX საუკუნეების მიჯნის თბილისი ევროპული და აზიური კულტურების უნიკალური სინთეზი იყო, სადაც ქალაქის ევროპეიზაციაში უდიდესი წვლილი თბილისელმა გერმანელებმა შეიტანეს. სწორედ ამ ეპოქის მასპინძლობის ინდუსტრიის ერთ-ერთ გამორჩეულ სავიზიტო ბარათად იქცა სასტუმრო „მადერი“ - ადგილი, სადაც გერმანული ხარისხი და თბილისური კოლორიტი ერთმანეთს იდეალურად ერწყმოდა.
მადერები თბილისის ერთ-ერთი ყველაზე ძველი და თვალსაჩინო გერმანული გვარია. მათი წინაპრები საქართველოში პირველ კოლონისტებთან ერთად ჩამოვიდნენ და სწრაფად დაიმკვიდრეს ადგილი ქალაქის სამეწარმეო ცხოვრებაში.
• 1824 წელი: ფრიდრიხ და ხრისტიან მადერები იყვნენ პირველთა შორის, ვინც ქალაქის პოლიციას გასაქირავებელი ეკიპაჟების შენახვის თხოვნით მიმართა.
• 1850-1860-იანი წლები: ფრიდრიხ, იოჰან და ფრიც მადერები უკვე თბილისის მთავარი ეკიპაჟებისა და კარეტების ოსტატები გახდნენ. ისინი რიყეზე, ზალცმანის სახლის მახლობლად ცხოვრობდნენ და მუშაობდნენ.
• 1850 წლიდან: ოჯახმა ახალი სფერო აითვისა და ლუდის წარმოება დაიწყო. მადერების ლუდი იმდენად მაღალი ხარისხის აღმოჩნდა, რომ წარმატებით იყიდებოდა მთელ კავკასიაში.
XX საუკუნის დასაწყისში (1900-იან წლებში) ლუდის ქარხნის მფლობელი ლუიზა მადერი გახდა. სწორედ ამ საქმოსან ქალბატონს უკავშირდება ოჯახური ბიზნესის ახალ საფეხურზე აყვანა და სასტუმრო „მადერის“ დაარსება.
სასტუმრო „მადერმა“ არსებობის მანძილზე რამდენიმე მისამართი იცვალა, თუმცა ყოველთვის ინარჩუნებდა უმაღლეს რეპუტაციასა და დახვეწილ სტილს.
1. მიხეილის პროსპექტი #114 (დაახლ. 1890 წელი) - სასტუმრო თავდაპირველად დღევანდელი აღმაშენებლის გამზირის #114-ში გაიხსნა. ეს იყო ორსართულიანი შენობა, რომელსაც მთავარ ფასადზე ლითონის აივნები და მაღალი სხვენი ჰქონდა. 1890-იან წლებში შენობას საფუძვლიანი რეკონსტრუქცია ჩაუტარდა: დააშენეს მესამე სართული და ფასადს ელეგანტური ნეორენესანსული იერი მიენიჭა.
2. მიხეილის პროსპექტი #114ა - მოკლე ხანში სასტუმრომ გადაინაცვლა იმავე ეზოს სიღრმეში მდგარ ორსართულიან ნაგებობაში. აღსანიშნავია, რომ ორივე ეს ისტორიული შენობა დღემდე შემორჩენილია და თბილისის არქიტექტურულ მემკვიდრეობას ამშვენებს.
3. კირხეს (მარჯანიშვილის) ქუჩა #20 (1910 წლიდან) - 1910 წელს სასტუმრო „მადერი“ გადავიდა ცნობილ პრჟიბილის სახლში, დღევანდელი მარჯანიშვილის ქუჩის #20-ში, სადაც ოქროს ხანა განაგრძო.
1910-იან წლებში სასტუმროს სათავეში ჩაუდგა ვინმე წერეთელი (სახელი უცნობია), რომელმაც „მადერს“ კიდევ უფრო მეტი ადგილობრივი შარმი შემატა. სასტუმროს განსაკუთრებულ სიამაყეს წარმოადგენდა „მადერის“ რესტორანი, სადაც გერმანული ლუდი, ევროპული სერვისი და თბილისური კულინარიული ტრადიციები იყრიდა თავს.
რესტორანი იმდენად პოპულარული და შემოსავლიანი იყო, რომ საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის პერიოდში - 1918 წლიდან - ის თბილისის პირველი შრომითი არტელის საკუთრება გახდა.
სასტუმრო „მადერის“ ისტორია საუკეთესო მაგალითია იმისა, თუ როგორ შეიძლება საოჯახო ოსტატობა (ეკიპაჟები), ადგილობრივი წარმოება (ლუდსახარში) და მაღალი კლასის მასპინძლობა (სასტუმრო და რესტორანი) გაერთიანდეს ერთიან, წარმატებულ ბრენდში, რომელიც საუკუნეებს უძლებს.
რუბრიკა „თბილისური ნომრები“ აგრძელებს მოგზაურობას. თვალი ადევნეთ ჩვენს პლატფორმას ყოველ სამშაბათს და შაბათს, რათა არ გამოტოვოთ შემდეგი ისტორია!