თბილისური ნომრები: სასტუმრო „ავრორა“ - ბილიარდი, კაბარე-შანტანი და ბოლშევიკური შეთქმულება მიხეილის ქუჩაზე

4 წუთის საკითხავი

კეთილი იყოს თქვენი მობრძანება Horeca Georgia-ს ახალ რუბრიკაში „თბილისური ნომრები“, სადაც მე-18 და მე-19 საუკუნეების საქართველოს სტუმარმასპინძლობის მივიწყებულ ისტორიებს გავაცოცხლებთ. ჩვენ ერთად შევაღებთ ძველი ქარვასლებისა და კავკასიის პირველი ფეშენებელური ევროპული სასტუმროების კარებს, რათა აღმოვაჩინოთ ეპოქალური ბიზნეს-მოდელები, უნიკალური სერვისის ტრადიციები და ბოჰემური თბილისის შარმი. საარქივო მასალებზე, რეალურ ფაქტებსა და ისტორიულ ლეგენდებზე დაყრდნობით, ნაბიჯ-ნაბიჯ თვალს მივადევნებთ, თუ როგორ იქმნებოდა და ვითარდებოდა ადგილობრივი ჰორეკა-ინდუსტრია.

Horeca Georgia-ს საავტორო რუბრიკა „თბილისური ნომრები“ ამჯერად დავით აღმაშენებლის გამზირის (ყოფილი მიხეილის ქუჩის) დასაწყისში, ვორონცოვის მოედნის სიახლოვეს გადაინაცვლებს. აღმაშენებლის N3-ში დღესაც დგას გამორჩეული, ულამაზესი არქიტექტურის მქონე ისტორიული შენობა, რომლის კედლებიც მე-20 საუკუნის დასაწყისში ქალაქის ყველაზე ხმაურიან ღამის ცხოვრებასა და, ამავდროულად, სახიფათო პოლიტიკურ დეტექტივს მალავდა. ეს იყო სასტუმრო „ავრორა“ (Hotel Aurora).

საუკუნის წინ „ავრორა“ არ მიეკუთვნებოდა „ლონდონისა“ თუ „მაჟესტიკის“ ტიპის უმაღლესი კლასის, ძვირადღირებულ სასტუმროებს. ეს იყო უფრო ე.წ. „სასტუმრო ნომრები“, რომელიც საშუალო ფენის მოგზაურებზე, კომერსანტებსა და ქალაქის ბოჰემაზე იყო გათვლილი.

კლიენტების მოსაზიდად სასტუმროს მესვეურებმა აქცენტი იმდროინდელ ყველაზე აზარტულ და მოდურ გასართობებზე გააკეთეს:

• საბილიარდო დარბაზი: სადაც თბილისელი მოთამაშეები დიდ ფსონებს ჩამოდიოდნენ.

• კაფე-შანტანი (Café-chantant): ფრანგული ყაიდის კაბარე-რესტორანი, სადაც მუსიკალური ნომრები, სკანდალური წარმოდგენები და ალკოჰოლური სასმელები გვიან ღამემდე იზიდავდა სტუმრებს.

ხმამაღალი მუსიკა, ბილიარდის ბურთების ტკაცა-ტკუცი და მუდმივი ხალხმრავლობა „ავრორას“ ქალაქის ერთ-ერთ ყველაზე დინამიკურ წერტილად აქცევდა. თუმცა, სწორედ ეს ხმაური აღმოჩნდა იდეალური საფარი იმ საიდუმლოსთვის, რომელიც სასტუმროს კედლებში იხარშებოდა.

1918-1921 წლებში, საქართველოს პირველი დემოკრატიული რესპუბლიკის არსებობის ჟამს, თბილისში ბოლშევიკური იატაკქვეშეთი აქტიურად მუშაობდა დამოუკიდებელი სახელმწიფოს წინააღმდეგ. საარქივო დოკუმენტები ადასტურებენ, რომ სასტუმრო „ავრორა“, მისი მფლობელის სრული თანხმობითა და ხელშეწყობით, ბოლშევიკების „სამხედრო-რევოლუციური შტაბის“ ფარულ თავშესაფრად იქცა.

სანამ პირველ სართულზე შანტანის სტუმრები ერთობოდნენ, ზედა სართულის ნომრებში საიდუმლო აგენტები საქართველოს რესპუბლიკის წინააღმდეგ შეიარაღებულ აჯანყებას გეგმავდნენ, იარაღს მალავდნენ და პროკლამაციებს ბეჭდავდნენ. ხმაურიანი სასტუმროს სპეციფიკა სპეცსამსახურებისთვის რთულად გასაკონტროლებელი იყო - სტუმრების მუდმივი დინების გამო, ეჭვის გარეშე ნებისმიერ აგენტს შეეძლო შენობაში შესვლა და გამოსვლა.

1921 წლის თებერვალში, საქართველოს ოკუპაციისა და გასაბჭოების შემდეგ, ახალმა ხელისუფლებამ თბილისის თითქმის ყველა კერძო სასტუმროს ნაციონალიზაცია მოახდინა, ბევრი მათგანი კი საერთოდ დახურა ან სამთავრობო უწყებებად აქცია. თუმცა, „ავრორას“ სრულიად განსხვავებული ბედი ეწია.

სასტუმროს მფლობელების „რევოლუციური დამსახურებისა“ და თავად სახელის სიმბოლურობის გამო (სახელი „ავრორა“ კომუნისტებისთვის წმინდა იყო, რადგან სანკტ-პეტერბურგში ოქტომბრის რევოლუციის დაწყების ნიშანი სწორედ კრეისერმა „ავრორამ“ მისცა), ობიექტს ფუნქცია არ შეუცვლია. მეტიც, სახელიც კი არ გამოუცვალეს.

1926 წლის საბჭოთა თბილისის ოფიციალურ გზამკვლევებსა და სტატისტიკურ დოკუმენტებში „ავრორა“ კვლავ ამაყად მოიხსენიება ქალაქის იმ სულ რაღაც 5 მოქმედ სასტუმროს შორის, რომლებსაც მუშაობის უფლება დაუტოვეს.

მიუხედავად იმისა, რომ დღეს აღმაშენებლის N3-ში სასტუმროს აბრა აღარ გვხვდება, თავად ნაგებობა შესანიშნავად არის შემორჩენილი. მისი რესტავრირებული, თეატრალური და თითქმის ზღაპრული ფასადი დღესაც იპყრობს ტურისტებისა და გამვლელების ყურადღებას. იგი რჩება თბილისური ჰორეკა-ინდუსტრიის იმ უნიკალურ ძეგლად, სადაც ბიზნესი, გართობა და სახიფათო პოლიტიკური ისტორია ერთმანეთს სამუდამოდ გადაეჯაჭვა.

რუბრიკა „თბილისური ნომრები“ აგრძელებს მოგზაურობას. თვალი ადევნეთ ჩვენს პლატფორმას ყოველ სამშაბათს და შაბათს, რათა არ გამოტოვოთ შემდეგი ისტორია!