გთხოვთ დაიცადოთ…
7 წუთის საკითხავი

ცნობილმა იტალიელმა ფუდ-ბლოგერმა და ჟურნალისტმა ვიტორიო კასტელანიმ, გამოცემა il gusto-ზე თბილისურ კვების ობიექტებს სტატია მიუძღვნა და სოლოლაკსა და ძველ თბილისში რამდენიმე გასტრონომიულად მიმზიდველი ადგილიც გამოყო. „ჰორეკა საქართველო“ გთავაზობთ სტატიის ქართულ ვერსიას.
მოდერნისტულ შენობებსა და დამალულ ეზოებს შორის, სოლოლაკი საქართველოს დედაქალაქის ერთ-ერთ ყველაზე გემრიელ უბნად იქცა - რესტორნების, ღვინის ბარებისა და ქუჩის საჭმლის სინთეზით.
თავისუფლების მოედნიდან მთაწმინდის ფერდობებისკენ მიმავალ აღმართზე მდებარეობს უბანი, სადაც თბილისი წყვეტს ყოფილ საბჭოთა დედაქალაქთან მსგავსებას და სრულიად სხვა სამყაროდ გარდაიქმნება: თუჯის ჩუქურთმიანი აივნები, სადარბაზოების ძველი, საღებავგადაცლილი კარები, რომლებიც მწვანე ეზოებში შეგიძღვებათ და გროტესკულად ჩამოშლილი არტ-ნუვოს ფასადები. კეთილი იყოს თქვენი მობრძანება სოლოლაკში - უბანში, რომელსაც თბილისელები დღემდე „კავკასიის პატარა პარიზს“ უწოდებენ.
სახელწოდება შორეული წარსულიდან მოდის: ხევის გასწვრივ, რომელიც ბორცვს ორად ჰყოფდა, სარწყავი არხი მიედინებოდა. არაბებმა მას უბრალოდ „წყალი“ (სულაჰ) უწოდეს, საიდანაც მოგვიანებით წარმოიშვა სახელი „სოლოლაკი“. მანამდე ამ ადგილს ავანანისხევი ერქვა - მეფეების, დედოფლებისა და მამასახლისების (ქალაქის მმართველების) სამეფო ბაღები.
1847-1851 წლებში ხევი ამოავსეს და ასე გაჩნდა ლეონიძის ქუჩა და დღევანდელი თავისუფლების მოედნის ტერიტორია. XIX საუკუნის მეორე ნახევრიდან სოლოლაკი სწრაფად განვითარდა: ქართველი სავაჭრო ბურჟუაზია, რომელიც ბაქოს ნავთობითა და აბრეშუმის გზის ვაჭრობით გამდიდრდა, ევროპის საუკეთესო არქიტექტორებს „თანამედროვე“ ვილების აშენებას უკვეთავდა. ასე დაიბადა „კავკასიური ლიბერთი“ (მოდერნი): ნაძერწი დეტალები, ევროპულ სტილში გარდაქმნილი ქართული ხის აივნები და შიდა ეზოები, რომლებიც ღია ცის ქვეშ განთავსებულ პატარა თეატრებს წააგავს.
დღეს სოლოლაკი თბილისის ყველაზე დიდი უბანი არ არის, თუმცა ყველაზე მდიდარია ისტორიებით. ბოლო წლებში იგი ქალაქის ნამდვილ გასტრონომიულ ცენტრად იქცა: გურმანული რესტორნები ღია სამზარეულოებით, მიწისქვეშა თონეები, ბუნებრივი ღვინის ენოთეკები და ხინკლის კუთხეები იმავე ეზოებში თანაარსებობენ, სადაც საუკუნის წინ ნოტარიუსები და ვაჭრები საქმიანობდნენ.
გთავაზობთ 10 გამორჩეულ მისამართს სოლოლაკსა და მის მახლობლად, უბნის აღმოსაჩენად და ნამდვილი გემოების დასაგემოვნებლად:
შესაძლოა „კლიკეს“ გვერდით ისე გაიაროთ, ვერც შეამჩნიოთ - მხოლოდ ვიწრო კიბე მიემართება მთაწმინდის ფერდობზე მდებარე სარდაფისკენ. მაგრამ როგორც კი აგურით მოპირკეთებულ ამ მიწისქვეშა სივრცეში შეხვალთ, მიხვდებით, რატომ ექცევიან ხინკლის მოყვარულები ამ ადგილს, როგორც საკულტო სალოცავს.
საფირმო კერძები: ხინკლის შვიდი სახეობა, მათ შორის ცხარე სოკოთი, სულუგუნით, კარტოფილით, აპოხტით (ხმელი საქონლის ხორცი). ცომი არის აბრეშუმივით ნაზი და ახლად მომზადებული. მთავარია, არ იჩქაროთ.
ცნობილი შეფ-მზარეულის, გიორგი იოსავას ხელმძღვანელობით, ეს ადგილი ტრადიციულ თიხის ქოთანში მომზადებული ლობიოს ნამდვილი ეტალონია: წითელი ლობიო, ჩაშუშული ქინძით, ნივრითა და ქონდრით, რომელსაც ახლავს ხრაშუნა ჭადი ყველთან ერთად. ინტერიერში შექმნილია თბილი გარემო, რომელიც გაფორმებულია თანამედროვე ქართული ხელოვნების ნიმუშებით.
არტ-ბისტრო და ლიტერატურული კაფე, კულინარიული ეზო, რომელიც თეატრალური ინსტიტუტის შენობაში მდებარეობს. ლეღვის ხეების ჩრდილში დამალული ეს მომხიბვლელი ბოჰემური ეზო ცნობილია ქალაქში ერთ-ერთი საუკეთესო, ახლად მოხვეული ხინკლით - როგორც კლასიკური (სუნელებითა და წვენით), ისე დამბალხაჭოს შიგთავსით.
საცხობი, დეილი-შოპი და საკონდიტრო, რომელიც მუშაობს მხოლოდ ძველ ქართულ ხორბლის ჯიშებსა და ბუნებრივ საფუარზე. ცნობილია აჭარული ხაჭაპურითა და ცხელი „პონჩიკებით“, რომლებიც ივსება ვანილის ან შოკოლადის კრემით.
ისტორიული მისამართი 2002 წლიდან, რომელიც ღიაა 24 საათის განმავლობაში. განსაკუთრებით უყვართ ადგილობრივებსა და ახალგაზრდებს გვიან ღამით. აქ მოდიან ხელით შესაჭმელი ნამდვილი ქალაქური ხინკლისთვის, ასევე კლასიკური ხორცით, სოკოთი ან ყველის ხინკლისთვის. მენიუშია აგრეთვე აჭარული ხაჭაპური, შქმერული და მწვადი.
ტრადიციული მიწისქვეშა საცხობი XIX საუკუნის სარდაფში. აქ ოსტატი მეპურეები შეშაზე აცხობენ შოთის პურს ცომის პირდაპირ თიხის თონის ცხელ კედლებზე მიკვრით. გემრიელია ცხელ-ცხელი, ქუჩაშივე, მარილიან სულუგუნთან ერთად. ქართველები მას „ტაბიძის ეზოს თონეს“ უწოდებენ.
პირველი ენოთეკა-დეილიშოპი, რომელიც ექსკლუზიურად ქართულ ბუნებრივ (ქვევრის) ღვინოებს ეძღვნება, დაარსებული მეღვინე-ოსტატთა კოლექტივის მიერ. ჭიქა ღვინოსთან ერთად სერვირდება ჭაჭაში დავარგებული ყველის ასორტი, ჩურჩხელა და ადგილობრივი ლორი/ლორფინო.
თუმცა ეს უკვე სოლოლაკი აღარ არის, სწორედ აქ გადადის „კავკასიური ლიბერთი“ ძველი თბილისის ისტორიულ უბანში (კალა): შესანიშნავი ყავა და სახლის ჩურჩხელა, მარიონეტების თეატრის დიდოსტატის, რეზო გაბრიაძის სიურეალისტურ სტილში გაფორმებულ დარბაზში. საუკეთესო გზა ტურის დასასრულებლად. დედაქალაქის ერთ-ერთი ყველაზე ფოტოგენური ადგილი და კულტურული ცხოვრების განუყოფელი ნაწილია. აღსანიშნავია როგორც ღირშესანიშნაობა, ისე კვების ადგილი, რადგან კერძები მარტივია, გემრიელი და ნამდვილი ქართული.
სახელწოდება ზუსტად გამოხატავს იმას, რაც აქ ხდება - „შემომეჭამა, იმიტომ რომ ძალიან გემრიელი იყო“. „შემომეჭამას“ თბილისში სამი ლოკაცია აქვს, თითოეულს აქვს ღია სამზარეულო, სადაც შეგიძლიათ თვალი ადევნოთ, როგორ ახვევენ ქალბატონები ხინკალს ხელით. საფირმო კერძები: ხინკალი, ჭვიშტარი, საბჭოთა „რძის ბარის“ რეტრო ატმოსფერო და ჟარგონზე დაწერილი მხიარული მენიუ.
1887 წელს მიტროფანე ლაღიძის მიერ დაარსებული ლეგენდარული ბრენდის ისტორიული ლოკაცია, რომელიც არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლადაა აღიარებული. ამ რეტრო-კიოსკში მოგართმევენ ადგილზე შეზავებულ ნატურალურ გაზიან სასმელებს (ლიმონათებს) და ეპოქალური რეცეპტით მომზადებულ აჭარული ხაჭაპურს.